31
aug
11

Blowing Changes: onderzoek naar de sociaal – economische positie en motivatie van Nederlandse Jazzmusici.

Deze week ontving ik de afstudeerscripitie van Chiria da Luz Fortes met bovengenoemde titel. Zij studeerde af aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam onder begeleiding van Prof. Dr. Hans Abbing en daarmee hebben we een belangwekkend en goed onderbouwde studie in handen over hoe het gesteld is met de sociaal – economische positie van jazzmusici in Nederland. Ik zal proberen met een aantal highlights een beeld te schetsen van de bevindingen.

  • Voor dit soort onderzoeken is de eerste stap te bepalen waar hebben we het over. Om de definitie van een Nederlandse jazzmusicus te bepalen koos Chiria voor “a professional jazz musician is (or aims to be) actively working as an artist for at least 12 hours a week, who is (or aims to be) making a wage out of it and focuses primarily on jazz music and other related types of jazz like soul jazz, bebop, dixieland, fusion, improvised music and world music (IJdens & Van der Velde, 1998; 10)”.
  • Op basis van deze definitie komt men tot een gemiddelde (mediaan) van 1500 musici.
  • In negen hoofdstukken wordt er een beeld geschetst van de marktomstandigheden gezien in de context van arbeidsverhoudingen – en omstandigheden. Dus geen macro – of commercieel economische beschouwing maar onderwerpen als de flexibiliteit van de markt, de verhoudingen tussen directe inkomsten (optredens), indirecte inkomsten (b.v. lesgeven, arrangeren, componeren etc.) en niet gerelateerde werkzaamheden (bordenwassen), opleidingsniveau, de top van de pyramide (superstars), vraag en aanbod van musici, professionalisering, immateriele aspecten (motivatie), de rol van de overheid, belastingbeleid en cultuurbeleid in Nederland.
Dit is een goed beschreven deel dat duidelijk maakt hoe de markt vanuit arbeidperspectief gestructureerd is en voor een deel ook de niet beheersbare variabele omgevingsfactoreen voor musici verklaart en omschrijft.
Het rapport vervolgt met twee hypotheses:
  1. The average income is not in comparison to the amount of working hours. Hier stelt het rapport dat het inkomen van jazzmusici vergeleken met de gemiddelde werknemer hetzelfde of lager is terwijl er verhouidingsgewijs meer werkuren worden gemaakt. Hier plaats ik de voetnoot bij dat “working hours” op verschillende manieren te definieren valt. Bij een optreden bijvoorbeeld is een musicus, buiten de feitelijke speeltijd, tijd kwijt aan reizen, opbouwen en afbouwen, maar ook wordt er dagelijks een aantal uren gestudeerd en gerepeteerd en zal  de nodige tijd aan acquisitie worden besteed. Het is niet klip en klaar wat er nu wel en niet onder working hours wordt verstaan en hoe de vergelijking met de gemiddelde werknemer tot stand is gekomen.
  2. Immaterial values are the most important motivation. Hier gaat de auteur ervan uit dat zaken als muzikale ontwikkeling, techniekverbetering en het zoeken naar nieuwe muziekvormen de voornaamste motivatie van musici is. Ik denk dat de meesten die zich met muziek bezighouden zich daarin kunnen vinden.
Het rapport vervolgt met een te doen gebruikelijke verantwoording van de onderzoeksmethode en een sociaal – economische analyse en een uitgebreide analyse van de motivatie van jazzmusici. Wederom een interessante verhandeling die het lezen meer dan waard is.
Tenslotte een aantal conclusies:
  • Inkomen. Gemiddeld verdient een jazzmusicus in Nederland E 1565 per maand netto. Dat is dan een inkomen gegenereerd uit optredens, indirecte activiteiten en totaal verschillende aktiviteiten (for argument’s sake in het rapport “bordenwassen”genoemd). Inkomen uit optredens is goed voor 43%, de resterende 57% moet  uit lesgeven, arrangeren en componeren enz. komen en een klein deel uit niet gerelateerde aktiviteiten. In die context kun je stellen dat er slechts enkele musici zijn zich zich fulltime professional kunnen noemen.
  • Opleiding. Er is geen verband gevonden dat aantoont dat musici met een conservatoriumopleiding een beter inkomen hebben indien vergeleken met musici die geen conservatorium opleiding hebben genoten. Een conservatorium opleiding verhoogt wel de sociale status stelt het rapport. Factoren als stijl, image en reputatie zijn meer bepalend voor het inkomen van musici.
  • Motivatie. Het rapport stelt dat jazzmusici zeer gemotiveerd zijn en hun bevrediging halen uit hun ontwikkeling als musicus en artistieke vrijheid. Belangrijke factor daarbij is dat de musici al op zeer jonge leeftijd met de muziek en hun instrument kennis maken en daardoor hun leven lang een passie voor jazz blijven houden. Het maken van carriere is belangrijker dan inkomen.
Tot zover een aantal highlights. Ik denk niet dat er geheel nieuwe gezichtspunten in het rapport staan die we niet wisten, maar het is zeker goed dat e.e.a. nu meer onderbouwd en geanalyseerd is. Het rapport is daarom een prima bron voor iedereen die een carriere in de jazzmuziek nastreeft en zijn eigen motivatie kan toetsen aan hetgeen in het rapport is beschreven.
Jazzmusicus, en misschien geldt dat wel voor alle musici, is een bestaan met weinig zekerheden. Maar als je voor geld en zekerheid gaat is een loopbaan als musicus geen goede optie.

Blowing Changes, researching the socio-economic position and the motivation of jazz musicians in The Netherlands. Chiria da Luz Fortes,ID 314869. Supervisor: prof. dr. Hans Abbing, Rotterdam, 2011.

Cultural Economics & Cultural Entrepreneurship,Erasmus School of History, Culture and Communication.Erasmus University Rotterdam.


0 Responses to “Blowing Changes: onderzoek naar de sociaal – economische positie en motivatie van Nederlandse Jazzmusici.”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s


Follow Bob's Jazz Blog. on WordPress.com

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 307 andere volgers

About Bob Van Eekhout

Bob van Eekhout drummer Jazz Trio JazzTraffic

Nederlands Jazz Archief

Logo Nederlands Jazz Archief

Van-Ons.nl WordPress Development

Van-Ons.nl WordPress Development & Training

JazzTraffic Trio. Uw Jazzband voor een gezellige sfeer en goede achtergrondmuziek

Jazz Trio JazzTraffic

%d bloggers liken dit: